Müzik Ansiklopedisi - S Harfi / Sp

Sprechgesang (Sprechstimme): (Bkz.: “Spoken Song” ya da “Spoken voice”) Konuşma ile ırlama arasında salınımlar gösteren ses tekniğidir. Bu teknik yirminci yüzyılın başlarında ekspresyonist küğsel bağdalarda oldukça yaygın olarak kullanılmıştır. Örneğin bu tekniğin en büyüleyici ve tanınmış kullanımlarından birisi Arnold Schoenberg’in 1912 yılında bağdadığı “Pierrot Lunaire” isimli yaratısında görülür. Alban Berg de bu tekniği “Wozzeck” ve “Lulu” isimli operalarında kullanmıştır. San Francisco’lu oyun yazarı ve aktör Gary Aylesworth ise “Edgar Cayce’in Balladı” isimli bluegrass operetinde ilk kez bu tekniği bir sahne oyununda sergilemiştir. Bazı açılardan Aylesworth’ün yaklaşımı konu ve performans açısından mükemmel etkiler yaratmaktadır. 1877 ile 1945 yılları arasında yaşamış ve geleceği görebilen bir medyum olan Edgar Cayce’in hayatını düşündüğümüzde, ortaya konulan bu tiyatro oyunu garip fikirlerle donanmış gerçeküstücü bir yapı arzetmektedir. Oyun, hemen anlaşılabileceği üzere “konuşmalı ırlama”nın hakim olduğu bir zaman diliminin anlayışında kurgulanmıştır. Bu tekniğin kullanımı oyunda medyumun alışılmadık beyinsel çalışma şekline uygun şekilde parlak bir metafor yaratmaktadır. Beri yandan “konuşma biçiminde yapılan ırlama”nın küğsel bağdalarda gerginliği artırdığını ve tansiyonu kesin bir şekilde yükselttiğini belirtmek gerekir. Ancak bu tekniğin kullanımdaki dozunu da iyi ayarlamak şarttır; abartılmış ya da uzun tutulmuş kullanımlar dinleyiciyi yaratının asıl konusundan uzaklaştırabilir ya da salonu terketmesine yol açabilir. “Sprechgesang” ilginç bir teknik olup sahne üzerinde hayli etkilidir; ancak kullanımda aşırıya kaçılmamalıdır.