|
|
 |
''Müziklopedi
Müzik Ansiklopedisi'' Tuğrul Göğüş tarafından internet ortamında küğcüler ve küğseverlerin
yararlanması amacıyla hazırlanmaktadır.
|
 |
Steidl, Pavel: Çek gitarist Pavel Steidl Rakovnik kentinde
doğdu. Steidl, “Uluslararası Radio France Gitar Yarışması”nda birincilik ödülü
aldığında kendi kuşağının en kapsamlı birikimine ve bu birikimi sergileme yeteneğine
sahip olduğunu kanıtlamış oldu. Sanatçı aralarında Kanada, Küba, İspanya, Polonya, Avusturya,
Kosta Rica, Meksika, Guatemala, Avusturalya, Japonya, İngiltere, İskoçya ve birçok ülkede dinletiler vermiştir.
Ünlü gitar dergisi “İtalian Guitar Magazine Guitart” sanatçıyı dünyanın en önemli
sekiz gitaristi arasında saymıştır.
Stradivarius Kemanların Sırrı: Stradivarius kemanlarının sırrı esas olarak Avrupa buzul çağı yaşarken
ağaçların yavaş büyümesi olarak açıklanabilir. Uzmanlara göre mini buzul çağı en soğuk
evresini 1645-1715 yılları arasındaki 70 yıllık dönemde geçirdi. Dünyaca ünlü Stradivarius kemanlarının
eşsiz sesinin sırrı şimdiye kadar keman ustası Antonio Stradivari'nin kullandığı cilada
ya da tahtanın işleniş biçiminde olduğu sanılırken, son araştırmalar gerçeğin
tamamıyla farklı olduğunu ortaya koydu. Amerikan ''Tennessee'' ve ''Columbia Üniversiteleri''nin
uzmanları, yaptıkları uzun araştırmalar sonunda, dünyanın bu en pahalı kemanlarının
yapımında kullanılan tahtanın, "uzun ve soğuk kışlar" ile "kısa ve ılık
yazlar" yaşamış ağaçlardan elde edildiği için bu derece mükemmel ses verdiğini saptadılar.
Araştırmayı yürüten uzmanlardan Dr. Henry Grissino-Mayer, bu kemanların pürüzsüz ses vermelerinin kullanılan
ağaçların yetiştikleri ortamın çok soğuk ve bu nedenle tahta yoğunluğunun fazla olmasından
kaynaklandığını saptadıklarını belirtmiştir. Aynı zamanda iklim uzmanı olan
Dr. Grissino-Mayer ile Columbia Üniversitesinden Llyod Burckle, "Avrupa'nın 1450-1850 arasında mini bir buzul
çağı yaşadığını, bu durumun ağaçların büyüme hızını yavaşlattığını
ve ağaçların tahta yoğunluğunun artmasına neden olduğunu" ifade ettiler. Antonio Stradivari
dahil, 17. yüzyılın ünlü İtalyan keman ustalarının Cremona'da ürettikleri kemanlarda bu ağaçları
kullandıkları belirtiliyor. Uzmanlara göre mini buzul çağı en soğuk evresini 1645-1715 yılları
arasındaki 70 yıllık dönemde geçirdi. Antonio Stradivari'nin 1644'te doğduğu ve sanatı açısından
altın çağını 1700-1720 arasında yaşadığı biliniyor. Ağaçların incelenmesi
sonucunda bunların 1625-1720 yılları arasında çok yavaş büyüdükleri ve halkalarının çok
dar ve sıkışık olduğu saptandı. Grissino-Mayer ve Burckle'in buluşları "Dendrochronologia"
adlı bilimsel dergide de yayınlandı. Merkezi New York'ta bulunan ''Amerika Keman Cemiyeti'' Başkanı
Helen Hayes ise yeteneksiz bir ustaya dünyanın en mükemmel ağacı da verilse iyi bir sonuç alınamayacağı
yorumunda bulundu.
Strugala, Tadeusz (yönetken): Bugün Polonya’nın
en önemli orkestra yönetkenlerinden biri olarak kabul edilen Strugala “Wroclaw Müzik Akademisi”nin “Kuram,
Bağdama ve Orkestra Yönetkenliği Bölümü”nü bitirdikten sonra eğitimini “Weimar”
ve “Venedik Küğ Akademileri”nde sürdürmüştür. 1969–80 yılları arasında
“Wroclaw Filarmoni”nin genel müdürlüğünü ve sanat yönetmenliğini yürütmüş; bir yandan
da 1975–76 yılları arasında “Katowice WospriTV–Polonya Radyo ve Televizyon Büyük Sinfoni
Orkestrası”nda genel müdürlük ve sanat yönetmenliği, 1976–1978 yılları arasında
“Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası”nda genel küğ yönetmenliği görevlerini
üstlenmiştir. 1979–1990 yılları arasında “Varşova Ulusal Filarmoni”nin
daimi yönetkenliği ve sanat yönetmeni yardımcılığını yapmış, bu görevleriyle
eşzamanlı olarak 1981–1986 yılları arasında “Krakow Filarmoni Orkestrası”
sanat yönetmenliği görevini de yürütmüştür. Bunların ardından 1990–1993 yılları arasında
Varşova’daki “Polonya Radyo Orkestrası” sanat yönetmenliği ve birinci yönetkenlik
görevlerini üstlenmiştir. 1994–2001 yılları arasında ise “Prag Sinfoni Orkestrası–FOK”un
sürekli konuk yönetkenliği görevi kendisine verilmiştir. Strugala için 60’lı yıllar uluslararası
alanda tanınmanın başlangıcı ve hemen hemen tüm Avrupa’da, Avustralya, Amerika Birleşik
Devletleri ve Asya’da hem Polonya’nın, hem de başka ülkelerin en önemli orkestralarıyla sahne aldığı
yıllar olmuştur. Sanatçının birçok kez yönetkenliğini üstlendiği yüzyirmiyi aşkın
orkestra arasında başlıcaları şunlardır: “Bamberger Symphoniker”, “Berliner
Staatskapelle”, “Bruckner Orchester Linz”, “RIAS Berlin”, “Radio–Symphonie Orchester
Berlin”, “Dresdner Philharmonie”, “MDR-Sinfonie Orchester Leipzig”, “Manchester Hallé
Orchestra”, “Çek Filarmoni Orkestrası”, “Prag Sinfoni Orkestrası–FOK”, “Çek
Radyo Orkestrası”, “St. Petersburg Filarmoni Orkestrası”, “Helsinki Radyo ve Filarmoni Orkestrası”,
“Stockholm Radyo Orkestrası”; “Budapeşte”, “Sofya”, “Bükreş”
Radyo ve Filarmoni Orkestraları, “New World Symphony Orchestra”, “Norfolk Symphony Orchestra”,
“Tokyo Yomiuri Nippon”, “Osaka Philharmonic” ve “Seoul Philharmonic Orchestra”,
“Israel Sinfonietta”, “Ankara”, “İstanbul” ve “İzmir”
Senfoni Orkestraları, “NTO-Wien”, “City of London Sinfonia”, “London Mozart Players”.
Sanatçıya 1974 yılında “Genel Küğ Yönetmenliği” görevini üstlenmesi davetinde
bulunan “Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası” ile sürdürdüğü çalışmaların
30. yılına ulaşılmıştır. 1974’den bu yana Tadeusz Strugala’nın Türk orkestralarının
en iyi yalkıcılarla verdiği dinletilerde ve Türk bağdarların çağdaş yaratılarının
seslendirildiği bir dizi dinletide sürekli var olduğu açık bir gerçektir. Sanatçı 1986 yılında
“Uluslararası Varşova Güzü Festivali”nde Polonyalı bir bağdar olan Zygmunt Mycielski’nin
“Liturgia Sacra” isimli yaratısının en iyi yorumuyla “Orpheus Ödülü”nü
kazandı. Polonya çağdaş küğünün yorumlanması alanındaki büyük başarılarından
ötürü ise 1991 yılında “Polonya Bağdarlar Birliği Ödülü” ile onurlandırılmıştır.
Strugala’nın almış olduğu diğer önemli ödüller arasında şunlar sıralanabilir:
“Grand Prix du Disque F.Liszt – Budapeşte/1987”, Roman Maciejewski’nin “Requiem-Missa
Pro Defunctis” isimli yaratısının ilk çalınış kaydıyla “Gramophone
Music Magazine” dergisinin “Yılın Albümü” ünvanına aday gösterildi. “Collins
Classics”den çıkartılan Franz Xaver Scharwenka yaratıları albümüyle Alman albüm dergisi “Fono
Forum”un “Stern Ses Monats Ödülü”nü almaya hak kazandı. Orkestra yönetkenliği alanında
ve Polonya küğünün yurt dışında tanıtımında gösterdiği büyük başarılardan
ötürü “Polonya Kültür ve Küğ Bakanlığı” ile “Dışişleri Bakanlığı”nın
çeşitli ödül ve nişanlarını aldı; 2000 yılında ise “Polonia Restituta Madalyası
Yıldızlı Kumandanlık Haçı” ile onurlandırıldı. Tadeusz Strugala’ya
1996’da “Kulturpreis Schlesien des Landes Niedersachsen” gibi doruk niteliğinde bir ödül,
1998’de ise “Wroclaw Küğ Akademisi” tarafından fahri doktor ünvanı (doktor honoris
causa) verildi. Strugala yönetkenlik çalışmalarının yanısıra eğitmenlik de yapmaktadır;
yirmi yılı aşkın bir süre “Wroclaw Küğ Akademisi”nde öğretmenlik yapmış,
Tokyo ve Hong Kong’da ustalık sınıfları yönetmiş, ayrıca uluslararası orkestra yönetkenliği
yarışmalarında jüri üyelikleri almış, 2003 yılında “Uluslararası Grzegorz
Fitelberg Orkestra Yönetkenliği Yarışması” jüri başkanlığına davet edilmiştir.
“Wratislavia Cantans Oratoryo–Kantat Festivali” ve “Duszniki Chopin Festivali”
O’nun yönetiminde sanatsal ve kurumsal bir gelişim kazanmıştır. Son dönemlerde sanatçının
ilgisi opera tiyatrosuna da yönelmiştir. “Wroclaw Operası”nın 160. kuruluş yılı
nedeniyle Carl Maria Weber’in “Özgür Okçu” adlı yaratısının ilk çalınışını
hazırlamış, 2002 yılı “Poznan Hoffman Festivali”nin açılışını
Ludwig van Beethoven’in “Fidelio”sunun ilk seslendirilişiyle yapmıştır. 2003
yılı Haziran ayında “Ulusal Opera”da koreografisini Boris Ejfman’ın hazırladığı,
eleştirmenlerin olağanüstü beğenisini kazanan ve büyük bir izlenme oranına erişip ''Büyük Tiyatro–Ulusal
Opera'' 2003/2004 mevsimi dağarına alınan Peter İlyitsch Tchaikovsky’nin balesinin ilk gösterimini
hazırladı. Strugala 2002 yılında Roman Polanski’nin “Piyanist” isimli filminin
son bölümünde orkestrayı yönetmiş; “FN Orkestrası”yla birlikte, Sony firması için,bant
kayıtlarını CD’ye geçirmiştir.
Stutzman, Nathalie (kontralto): Kendi neslinin en çarpıcı
vokal dehalarından biri sayılan ve bugüne kadar elliye yakın CD kaydı yapan kontralto Nathalie Stutzman,
resital programlarının olduğu kadar dinleti ve opera sahnelerinin de vazgeçilmez isimlerinden biridir. Alman
“Schallplatten Kritik”, Fransız “Diapason d'Or”, Japonya “Plak Akademisi”
ve “Grammy”nin de arasında bulunduğu birçok ödülün sahibi olan Stutzman bellibaşlı
opera salonlarının değişmez sanatçılarındandır. Özellikle Alman lied'leri ve Fransız
şarkılarının en beğenilen yorumcularından biri sayılan sanatçının barok, klasik,
romantik dönemlerin yanısıra, 20. yüzyılı da kapsayan geniş dağarı O’nu kuşağının
en iyi ses sanatçılarından biri yapmaktadır. Opera alanında Paris'te Mozart'ın "Ombra Felice",
Marsilya'da Haendel'in "Radamisto", Lyon'da Gluck'un "Orfeo" ve Bordeaux ve Amsterdam'da gerçekleştirdiği
Haendel'in "Giulio Cesare" eserlerindeki başarısıyla göz dolduran sanatçı, aynı zamanda
Zürih, Barselona, Brüksel, Floransa, Venedik, Bonn ve Salzburg operalarında da sık sık başarılı
temsiller gerçekleştirmektedir. Dinleti sanatçısı ve resitalist olarak “Champs-Elysée Tiyatrosu”,
“Royal Festival Hall”, “BBC Proms”, “Carnegie Hall”, “Musikverein”, “Mozarteum
de Salzburg”, “Concertgebouw”, “La Monnaie”, Tokyo “Suntory Hall”, “La
Scala” ve “Berlin Filarmoni”de verdiği dinletilerle dinleyicileri ve eleştirmenleri
büyülemektedir. “Erato”, “Philips”, “EMI”, “Deutsche Gramophon”, “Harmonia
Mundi”, “Sony” ve “Virgin” etiketleriyle yayınlanmış olan ellinin
üzerinde kaydı bulunan sanatçının en önemli kayıtları arasında beş CD'lik “Schumann
Lied”leri, “Chausson” ve “Poulenc” ezgileri, Mahler'in ''2. Sinfonisi”,
Vivaldi'nin "Nisi Dominus"u ve son olarak da Schubert'in "Winterreise"si bulunmaktadır. Stutzman Seiji
Ozawa, John Eliot Gardiner, Simon Rattle ve Christoph von Dohnanyi gibi yönetkenler ile “Amsterdam Royal Concertgebouw
Orkestrası”, “Paris Orkestrası”, “Londra Sinfoni Orkestrası”, “Boston Sinfoni
Orkestrası”, “Cleveland Orkestrası” ve “Staatskapelle Dresden” gibi
seçkin orkestralarla göz alıcı dinleti izlenceleri gerçekleştirmektedir. 1994'ten beri birlikte çalıştığı
İsveçli piyanist Inger Södergren ile dünyanın belli başlı küğsel başkentlerinde sayısız
resital programı gerçekleştiren Nathalie Stutzman Fransız “Sanat ve Edebiyat Şövalye Nişanı”
ile onurlandırılmıştır. 1965'te Paris'te doğan ve annesi Christine Stutzman'la küğsel eğitimine
başlayan sanatçı Paris'teki “Lirik Opera Sanatı Okulu”nda Hans Hotter'le Alman lied eğitimi
aldı. Stutzman aynı zamanda çok iyi bir piyanist, fagot yorumcusu ve oda müzisyenidir.
|
 |
|
|
 |
|
|
 |
|
|
|
|
|
|